Đã bao giờ bạn tự hỏi có cần nói giọng giống người bản xứ trong thi Speaking? Vâng, không ít thí sinh có cùng câu hỏi như bạn. Câu trả lời cho điều này là không. Bởi vì IELTS không có tiêu chí chấm điểm theo accent cho phần thi Speaking. Yếu tố quan trọng nhất là phát âm đúng và rõ ràng với từng nguyên âm, phụ âm, âm cuối, và trọng âm.

Tìm hiểu thêm 10 lầm tưởng các thí sinh gặp phải trong thi Speaking tại đây.

Tiêu chí chấm điểm IELTS Speaking

Vậy những tiêu chí chấm điểm thi Speaking là gì? Bài thi IELTS Speaking được đánh giá theo 4 tiêu chí sau đây: Phát âm (Pronunciation), độ trôi chảy và mạch lạc (Fluency and Coherence), khả năng sử dụng từ ngữ (Lexical Resource), độ chính xác và sự đa dạng trong ngữ pháp (Grammar Range and Accuracy).

- Pronunciation (Phát âm): Giám khảo IELTS là những giáo viên ngôn ngữ đầy kinh nghiệm. Họ sẽ đánh giá khả năng nói tiếng Anh chứ không phải kiểu giọng của bạn. Vì vậy, bạn không nhất thiết phải nói theo giọng Anh - Anh hay Anh - Mỹ. Yếu tố quan trọng nhất là phát âm đúng và rõ ràng với từng nguyên âm, phụ âm, âm cuối, và trọng âm.Tiêu chí đánh giá kỹ năng phát âm, ngữ điệu, tốc độ nói và khả năng trình bày rõ ràng, dễ hiểu. Vì vậy, bạn cần nắm những thành tố phát âm như sau: 

Âm vị (Individual Sounds)

Để phát âm chính xác, trước hết bạn nên làm quen với các đơn âm trong bảng âm vị tiếng Anh (Phonemic Chart). Việc nhận biết được cách phát âm của từng âm vị được xem là quan trọng vì nếu bạn phát âm không chính xác thì giám khảo có thể không hiểu hoặc hiểu sai nghĩa của từ và thậm chí có thể hiểu sai nghĩa của cả một câu. 

Trọng âm từ (Word Stress)

Mỗi từ có một số lượng âm tiết nhất định, và một số âm tiết được nhấn mạnh hơn những âm còn lại. Danh từ hay tính từ chứa nguyên âm dài, nguyên âm đôi ở âm tiết thứ hai hoặc kết thúc nhiều hơn một phụ âm thì trọng âm sẽ rơi vào chính âm tiết đó.

Ví dụ: Belief /bɪˈliːf/

Correct /kəˈrekt/

Trọng âm câu (Sentence Stress)

Trong một câu, một số từ được nói nhấn mạnh hơn những từ còn lại (thường nhấn mạnh những từ thể hiện nội dung chính của câu).

Để có phát âm tốt, trong quá trình học từ mới, bạn hãy nghe cách người bản ngữ phát âm. Từ điển trực tuyến thường có tính năng này, bạn có thể nhấp vào biểu tượng cái loa nhỏ để nghe cách phát âm chính xác của từ vựng đó và đọc theo.

- Fluency and Coherence (Trôi chảy và mạch lạc): Tiêu chí đánh giá các yếu tố sau:

+Khả năng nói lưu loát và kết nối các ý trong bài thi.

+Khả năng duy trì độ dài tương đối phù hợp với từng phần thi.

+Trả lời đúng trọng tâm câu hỏi.

+Khả năng sử dụng từ nối (discourse markers) và liên từ (conjunctions).

+Số lần tự sửa lỗi (self-correction).

+Tốc độ nói như thế nào? Có ngập ngừng hay không?

- Lexical Resource (Khả năng dùng từ): Tiêu chí đánh giá mức độ sử dụng đa dạng từ vựng thuộc nhiều chủ đề khác nhau, kết hợp chính xác và đúng ngữ cảnh.

Ví dụ: “Mediocre” đồng nghĩa với “Poor” (nghĩa là “nghèo”)

Thay vì nói “He is poor.” (Anh ấy nghèo.)

Bạn có thể nói “He is mediocre.”

Với cùng một ý nghĩa, việc sử dụng từ hay và chính xác sẽ giúp bạn nhanh chóng ghi điểm trong phần thi Speaking.

- Grammatical Range and Accuracy (Ngữ pháp đa dạng và chính xác): Theo tiêu chí chấm điểm của bài thi Nói IELTS, 25% điểm của bạn dựa trên “Ngữ pháp đa dạng và chính xác”. Tiêu chí này đánh giá khả năng kết hợp linh hoạt và chính xác nhiều cấu trúc ngữ pháp khác nhau mà bạn sử dụng trong bài nói của mình và tần suất bạn mắc lỗi.

+Sự hoàn chỉnh của câu (sentence formation)

+Sử dụng cấu trúc ngữ pháp thế nào?

+Sử dụng các loại mệnh đề ra sao?

+Có sai lỗi cơ bản không? Tần suất mắc lỗi thế nào?

+Kết hợp các thì linh hoạt không?

Điển hình, phần thi 1 & 2 của IELTS Speaking liên quan đến trải nghiệm trong quá khứ, vì vậy bạn có thể phải sử dụng thì quá khứ. Vì vậy, hãy đảm bảo bạn biết thì quá khứ đơn của một số động từ phổ biến. Và bạn có thể cố gắng sử dụng chúng trong những câu đơn giản và ít nhất là thử sử dụng những câu phức tạp.

Ví dụ về một số từ vựng phổ biến sau:

Feel – felt

Fight – fought

Want – wanted

Mỗi tiêu chí trên sẽ nhận được số điểm từ 0 đến 9 và cộng lại với nhau. Sau đó, giám khảo lấy trung bình tổng sẽ ra được số điểm cuối cùng của bài thi IELTS Speaking.

Để hiểu rõ tiêu chí chấm Speaking cho từng thang điểm, xem tại đây.

4 điều cần lưu ý khi ôn IELTS Speaking

Trọng âm

Bạn sẽ truyền đạt đầy đủ nội dung của bài thi bằng cách nhấn mạnh vào từ khóa (keyword) mà bạn muốn thể hiện. Việc nhấn mạnh vào chủ ngữ, động từ hay tân ngữ sẽ giúp bạn thể hiện cảm xúc của mình cũng như làm cho câu trả lời của bạn thêm tự nhiên trong phần thi IELTS Speaking.

Câu trả lời và cách bạn phát âm các từ hay câu sẽ tạo khác biệt lớn trong sự trôi chảy cũng như sự rõ ràng của câu trả lời trong phần thi này. 

Ngữ điệu

Ngữ điệu trong tiếng Anh là sự lên xuống giọng, ngắt nghỉ khi nói, khi giao tiếp khiến cho kỹ năng nói của bạn trôi chảy, hấp dẫn và tự nhiên hơn. Việc sử dụng ngữ điệu trong phần thi Speaking giúp bạn thể hiện cảm xúc của mình thông qua bài nói.

Có 3 cách thể hiện ngữ điệu trong tiếng Anh: Lên giọng (Raise); xuống giọng (Fall); xuống giọng một phần (Particle fall). Việc sử dụng đúng cách trong từng trường hợp sẽ giúp giám khảo hiểu trọn vẹn ý bạn muốn nói trong bài thi.

Nhịp điệu

Nhịp điệu (rhythm) chỉ cách nhấn và không nhấn âm tiết tạo thành các kiểu mẫu trong bài nói. Trong các câu, chúng ta thường nhấn danh từ, động từ thường, tính từ và trạng từ, ít nhấn vào đại từ, từ hạn định, giới từ, liên từ và trợ động từ.

Tạo sự dễ hiểu của bài nói

Bạn cần lưu ý điều chỉnh tông giọng phù hợp, nói rõ ràng, giữ tốc độ tự nhiên, nhấn vào những từ quan trọng. Hãy nhấn vào những từ mang ý nhấn mạnh hoặc tương phản ý mà bạn muốn truyền tải. Không nói quá nhanh vì sẽ khiến giám khảo khó hiểu bạn.

Ngoài ra, bạn nên tập trung kỹ vào phần phát âm, nói những câu với những cụm từ có nghĩa và không đưa ra những câu trả lời với những từ đơn lẻ.

Hy vọng rằng bài viết này sẽ giúp ích phần nào trong lộ trình ôn thi IELTS của bạn. Với nguồn tài liệu luyện thi chính thống và thiết thực, Hội đồng Anh luôn sẵn sàng cùng bạn chinh phục IELTS.